Werking

De katalysator in een uitlaatsysteem vermindert het aantal schadelijke stoffen die zich in uitlaatgas bevinden. Doordat uitlaatgassen door de katalysator worden gevoerd zorgen materialen die zich in de "kat" bevinden dat schadelijke stoffen worden afgebroken of worden omgezet. Die chemische omzetting vindt plaats net nadat de gassen de motor verlaten bij zeer hoge temperaturen.

Een katalysator kan beschadigen door motorolie die niet goed verbrand, het inwendige monoliet in de katalysator wordt dan afgedekt waardoor het zijn werking verliest. Ook een verkeerde brandstof samenstelling zorgt voor problemen waardoor de temperatuur in de katalysator zo hoog kan oplopen dat de katalysator verbrand. De gemonteerde Lambda-sonde moet dit registreren, als deze niet goed werkt kan de katalysator dus beschadigen. Ook kan door overmatige trillingen het inwendige materiaal kapot gaan. Het brokkelt dan af en verpulverd. Een goede montage is dan ook zeer belangrijk voor de levensduur van de katalysator.

Bij de vervanging van een katalysator moeten ook de aanwezige lambda-sondes worden meevervangen. Als de katalysator zijn werking heeft verloren, zullen oude sensoren de nieuwe katalysator snel beschadigen door een verkeerd afgeregeld mengsel te bewerkstelligen. Laat deze dan ook altijd meevervangen.

Controlesysteem - Lambda sensor

Er is een zuurstofsensor (lambdasensor) stroomopwaarts de uitlaatgassenstroom. Deze staat dus dichter bij de motor. Deze sensor zal continu het zuurstofgehalte meten en de waarde doorsturen naar de ECU zodat die de waarde van het aangevoerde lucht aanpast zodat de verbranding zo stoechiometrisch mogelijk is, maar er toch ook nog genoeg zuurstof is voor de oxidatie..

Hoe weet je dat de katalysator kapot is?

Er zijn twee manieren waarop een katalysator kapot kan gaan. Door opstopping of door contaminatie. Een waterdicht systeem om een verstopte van een normaal werkende katalysator te onderscheiden is er niet. De katalysator dient dan ook manueel gecontroleerd te worden. Sommige mechaniekers zullen ook de lambda sensor verwijderen en het verschil in motorvermogen bekijken. Maar dat kan uiteraard enkel bij benzinemotoren.

Bij contaminatie zullen de reductoren (platinum en het rhodium) vervuild worden door slechte diesel. Zoals bijvoorbeeld gelode diesel. Het lood zal dan een coating op het edelmetaal vormen zodat de uitlaatgassen er niet meer bij kunnen komen. Overmatig gebruik van dieseladditieven kunnen hetzelfde effect veroorzaken. Een verschil in motorvermogen is hier (nauwelijks) niet, maar wel schadelijkere uitlaatgassen.

Een verstopte katalysator zal het motorvermogen reduceren omdat de tegendruk in de motor te groot wordt. De motor zal dan binnen enkele minuten afslaan wegens een te hoge druk. Ook zullen geblazen motoren de kans hebben om hun turbo te doen springen.

Er is ook een significante relatie tussen een kleine topsnelheiddaling en de graad van de verstopping. Een half verstopte katalysator zal als een toerentalbegrenzer werken. Vanzelfsprekend geen veilige.